Geoteknik | Makale 18

Geoteknik

Evet sevgili arkadaşlar bu yazımda diğer yazılarımdan farklı konulara değinip geoteknik anabilim dalını biraz daha detaylı olarak ele almaya çalışacağım. Kullandığım sosyal medya platformlarından sıkça aldığım bazı soruları cevaplamaya yönelik bir yazı için hazırsak başlayalım. İlk olarak sıkça aldığım bu sorular neler ?

  • Yüksek lisans yapmak istiyorum, fakat hangi ana bilim dalını seçmeliyim?
  • Geoteknik ana bilim dalında yüksek lisans yapmak istiyorum, bunun için neler yapmalıyım?
  • Yıldız Teknik Üniversitesinde geoteknik yüksek lisansı için hangi şartları yerine getirmem gerekiyor?
  • Geoteknik mühendisi olduğumda tam olarak neler yapabilirim, çalışma alanları hakkında bilgi verebilir misiniz?
  • Geoteknik yüksek lisansı yapıyorum, kendimi geliştirmek için neler önerirsiniz?
  • Geoteknik mühendisinin maaşları ve iş bulma olasılığı nedir?
  • Geoteknik ve Jeoloji aynı mı? Bu iki bilim dalı arasındaki farklılıklar nelerdir?
  • Geoteknik mühendisliğinin kullandığı programlar neler, hangilerini öğrenmeliyim?

Bu sorulara ek olarak İnşaat Mühendisliği ve diğer ana bilim dalları ile ilgilide sormak istediğiniz sorular olursa iletişim kısmında belirttiğim sosyal medya platformları üzerinden veya bu yazının sonundaki yorum kısmından sorularınızı iletebilirsiniz. Soruları sırasıyla ele alıp, merak edilen cevaplara başlayalım..

Geoteknik

İnşaat Mühendisliğinde Yüksek Lisans

İnşaat mühendisliği denilince birçoğumuzun aklına bina, yol, köprü, baraj gibi temel yapılar gelmektedir. Bilinen bu temel yapılar ile ilgili bir çok üniversitede lisans döneminde statik, mukavemet, yapı malzemeleri, yapı statiği, zemin mekaniği, temel mühendisliği, hidrolik, akışkanlar mekaniği, ulaşım, çelik yapılar, yap işletmesi, betonarme yapılar dersleri verilmekte ve inşaat mühendislerine temel bilgiler verilmektedir.

İnşaat mühendisliğinde temel düzeyde verilen bu dersler geoteknik, hidrolik, yapı işletmesi, kıyı ve liman mühendisliği, ulaştırma, mekanik ve yapı olmak üzere 7 anabilim dalı başlığı altında toplanmaktadır. Peki bu anabilim dallarından hangisine yönelmeliyiz ve uzmanlık almalıyız?

Sevgili arkadaşlar, bu konuda verebileceğim ilk öneri lisansta hangi dersleri daha çok istek ve merakla dinlediğinizi bulmanız olacaktır. Sevdiğiniz alana gösterdiğiniz emek, size vakit kaybı olarak gözükmeyecek, fark etmeden daha çok öğrenmek, araştırmak için çaba harcamış olacaksınız.

Eğer betonarme, çelik yapılar ile ilgili statik ve dinamik hesaplar yaparken zevk alıyor, zamanın nasıl geçtiğini anlayamıyorsanız en ideal uzmanlık alanınız yapı mühendisliği olacaktır. Statik hesap yaparım fakat barajlar, su yapıları ilgimi çekiyor diyorsanız hidrolik veya kıyı liman mühendisliği; sözleşmeler, proje yönetimi, risk değerlendirmesi gibi konular dikkatinizi çekiyor ise yapı işletmesini, yapılan demir yolları gibi raylı sistemlerin, kara yollarının nasıl yapıldığını merak ediyorsanız ulaştırma anabilim dalını tercih etmenizi öneririm.

İnşaat mühendisliği ana bilim dalları- geoteknik
İnşaat mühendisliği anabilim dalları

Bir de ben gibi tüm yolculuklarınız sırasında dayanma yapılarını görüpbu zemini bu duvarlar nasıl tutuyor diye soruyorsanız kesinlikle geoteknik anabilim dalını tercih etmenizi tavsiye ederim. Tabi ki geoteknik denilince aklımıza sadece dayanma yapıları gelmemeli, açılan büyük genişliklerde zeminleri tutan iksa sistemleri, derin kazılar ve derin temeller, pisa kulesindeki konsolidasyon, dolgu yapıları, zemin oluşumu, su ve deprem etkisi ile oluşan sıvılaşma, zemin içindeki havanın dışarı çıkması olarak tanımlanan kompaksiyon da akıllara gelmelidir.

Pisa kulesi konsolidasyon oturması

İnşaat mühendisiliğinde tüm derslere kendimi eşit olarak yatkın hissediyorum diyorsanız gelişmekte olan ve geniş bir çalışma alanına sahip geoteknik, yapı işetmesi ve ulaştırma anabilim dalarından birine yönelmenizi kişisel olarak tavsiye edebilirim.

Goteknik Anabilim Dalında Yüksek Lisans Yapmak İstiyorum, Neler Yapmalıyım?

Evet, sevgili arkadaşlar bilindiği üzere geoteknik zemin, kaya ve temeli statik ve dinamik şartlar altında ele alan inşaat mühendisliği ana bilim dallarından biridir. Bu alanda uzman olarak nitelendirilmek için yüksek lisans yapılmalıdır.Yüksek lisans yapma koşulları üniversiteden üniversiteye göre değişiklik göstermektedir. Fakat genel itibari ile yüksek lisans başvurularında akademik personel ve lisansüstü eğitimine giriş sınavından (ALES) üniversitelerce belirlenen alt limit puan değerini almak gerekir. Bu puanın minimum değeri 55 olmalıdır.

ALES sınav puanına ek olarak lisans diploması istenmektedir. Bazı üniversiteler için lisans diplomasına ek olarak diploma notunun, 4 üzerinden minimum 2.5 olması gerekmektedir.

Yabancı dilde eğitim veren bazı üniversiteler (Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Boğaziçi Üniversitesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi) ALES ve lisans diplomasına ek olarak İngilizce sınav puanı da istemektedir. Bu İngilizce sınav puanı, üniversitelerin kendi hazırladıkları sınavlardan alındığı gibi, YDS, Yökdil, TOEFL, IELTS gibi sınavlardan da alınmaktadır. İngilizce sınav puanının minimum değeri her bir üniversite için farklılık göstermektedir. Puanın minimum değerini öğrenmek için üniversitenin lisansüstü program yönetmeliklerini inceleyebilirsiniz.

Yüksek lisansa başvurmak için yukarıda belirttiğim bu iki (bazı üniversiteler için İngilizce dahil olmak üzere üç) şartı sağlayan öğrenciler, bir sonraki aşama olarak başvurmak istedikleri üniversite tarafından yazılı ve/veya sözlü olarak sınava tabi tutulmaktadırlar.

ALES, diploma notu ve giriş sınavından gerekli minimum puanlar alındıktan sonra, bu puanların belirli oranda yüzdeleri alınarak toplam puan elde edilir. Bu toplam puanın minimum 60 olması gerekmektedir.

Toplam puana göre yapılan sıralamada, üniversiteler tarafından belirlenen kontenjan sayısının içerisine girmişseniz, tebrikler artık bir geoteknik anabilim dalı yüksek lisans öğrencisisiniz.

Yıldız Teknik Üniversitesi, Geoteknik Anabilim Dalı Yüksek Lisans Şartları Nelerdir?

Yıldız Teknik Üniversitesinde yüksek lisans yapabilmek için ön başvuru koşulları:

  • ALES sınavı minimum 55
  • YDS, Yökdil veye üniversite yabancı dil puanı minimum 50
  • Lisans diploma puanı 4 üzerinden minimum 2.5 olmalıdır.

Gerekli bu ön şartlar sağlandıktan sonra https://lisansustu.yildiz.edu.tr/ adresinden lisansüstü başvuru yapılarak ön başvuru tamamlanır.

Lisansüstü başvuru ekranı

Ön başvurusunu yapan herkes üniversitenin belirlediği tarihte yapılan yazılı sınava girer. Yazılı sınavdan minimum 50 puan alan herkesin toplam puanı hesaplanır. Toplam puan ALES puanının %60’ı, lisans diploma puanının yüzlük dilimde %20’si ve giriş sınavının %20’si alınarak hesaplanır. Toplam puan sıralamasında gerekli kontenjan sayısı içerisine girmişseniz artık Yıldız Teknik Üniversitesinde öğrenim görmeye hak kazanmışsınızdır.

Geoteknik Mühendisliği Çalışma Alanları Nelerdir?

Geoteknik mühendisi olarak zemin, kaya ve deprem gibi bir çok farklı alanda çalışabilirsiniz. Bu çalışma alanlarının kapsadığı konular:

  • Yapı inşa edilmeden önce, tasarımda temel zemininin güvenle taşıyabileceği basınç yükünün belirlenmesi
  • İzin verilebilir oturma sınırlarının belirlenmesi ve bu sınırlar içinde zeminde göçme oluşturmayan temel tasarımı yapılması
  • Dayanma yapısı, iksa, derin kazı ve palplanş projeledirilmesi
  • Zeminde ihtiyaç duyulması halinde iyileştirme yöntemlerinin belirlenmesi
  • Gerekli dinamik şartların kontrol edilmesi ve sıvılaşma hesabı yapılması
  • Geoteknik rapor hazırlanması
  • Yüzeysel ve derin temel tasarımı yapılması
  • Su içinde veya yakınında yapılacak köprü ayağı tasarımı yapılması
  • Toprak dolgu baraj tasarımı
  • Çevre geotekniği
  • Zemin arazi deneyi ve laboratuvar deneylerinin değerlendirilmesidir
Derin temel uygulaması ve zemin iyileştirme

Kendimi Geliştirmem İçin Neler Önerirsiniz?

Kendimizi sahip olduğumuz uzmanlık alanında geliştirmenin en temel yolu bilimsel okuma yapmaktır. Elinize geçen her bilgiyi okuyun fakat hemen kabul etmeden bir kaç kaynaktan araştırın. Ezbere kaçmadan olayların mantığını kavramaya ve basit örneklerle açıklamaya çalışın. Örneğin efektif gerilmeyi tanımlarken toplam düşey gerilme eksi boşluk suyu basıncı olarak tanımlamak yerine daneler arasındaki sürtünme kuvvetinden kaynaklı ortaya çıkan gerilme olarak tanımlayın.

Öğrendiğiniz bilgileri yazılı ve/veya sözlü olarak bir başkasına aktarın ve konu üzerine tartışın.

Anabilim dalına dair her gün yeni birşey öğrenmeye çalışın, geliştirilen yeni bir yöntem, herhangi bir konu hakkında yapılan son araştırmalar gibi…

Plaxis, Geo5 ve Autocad gibi temel çizim ve analiz programlarını öğrenmeye çalışın.

Türkiye Bina Deprem Yönetmeliğini okuyun, özellikle zemin kısmını içeren 16.bölümü daha dikkatli okuyun.

Öğrendiklerinizi uygulama alanı bulabileceğiniz tüm fırsatları değerlendirin.

Geoteknik Mühendisi Maaşları ve İş İmkanları

Alınan maaşlar tecrübeye, çalışılan bölgeye ve işe göre değişiklik göstermektedir. Bu alandan yeni mezun olmuş bir uzmanın, mühendis asgari ücret koşulları da göz önünde bulundurularak, aylık net 4.500 ile 6.000 Türk lirası arasında değişen bir ücret alması gerekir. Ülkemiz koşullarında bu fiyat 3.500 ile 5000 Türk lirası arasında değişmektedir. Tecrübeye bağlı olarak artan bu fiyat 3 ile 5 yıl tecrübeli bir mühendis için 6.500 ile 8.000 arasında değişirken, 5 yıldan sonra artan her tecrübe yılı için bu miktar artmaktadır.

Bu uzmanlık alanı, geniş bir çalışma çerçevesine sahiptir. Şev, toprak dolgu, derin kazı, yüzeysel temel projelendirilmesi, zemin etüd raporu hazırlanması, geoteknik arazi incelemsi yapılması gibi birçok farklı alanda çalışılabilmektedir. Bu özel sektörlere ek olarak devlet bünyesinde Karayolları Genel Merkezi (KGM), Devlet Su İşleri (DSİ) ve il, ilçe belediyelerinde de geoteknik uzmanı olarak inceleme ve kontrol aşamalarında çalışabilirsiniz.

Geoteknik ve Jeoloji Mühendisliği Arasındaki Farklılıklar Nelerdir?

Jeoloji mühendisliği ve geoteknik mühendisliği birbiri ile karıştırılmamalıdır. Bu iki bilim dalının ortak özellikleri olsa da temelde birbirinden farklı konular üzerine çalışmaktadırlar. Jeoloji mühendisleri arazi inceleme ve gözlemi yaparak temel kaya ve zemin yapısını ortaya koyarken, geoteknik mühendisleri bu incelemeler sonucunda zemin ve/veya kayanın mühendislik özellikleri belirleyip, bu özellikleri yapı-zemin ilişkisi içinde yorumlamaktadır. Bunlara ek olarak ve zemin koşullarına bağlı olarak ortaya çıkabilecek sorunlara çözüm bulmak, gerekli iyileştirme yöntemi önerisinde bulunmaktadır.

Zemin ve kaya içeriğini derinlemesine tanımlamak jeoloji mühendislerinin çalışma alanı kapsamında iken, bu arazi koşullarında sıvılaşma, oturma, gerilme, sıkışma potansiyellerini araştırmak geoteknik mühendislerinin çalışma kapsamındadır.

Geoteknik Mühendisliğinde Kullanılan Programlar Nelerdir?

Tasarım, projelendirme ve uygulama alanlarını içeren bu uzmanlık alanında kullanılan temel programlar ve kullanım alanları aşağıdaki tabloda verilmiştir.

Geoteknik mühendisliğinde kullanılan programlar

Bu programlardan en çok kullanılanı Plaxis dir. Bu program yardımıyla iksa sistemleri, kazık, temel, yer altı yapıları, tünel gibi birçok geoteknik çalışma alanı ile ilgili modelleme ve analiz yapılmaktadır.

Plaxis programı

Özellikle şev stabilite analizinde tercih edilen, terrasol programlarından Talren de geoteknik mühendisliğinde yaygın olarak kullanılan bir yazılımdır.

Talren Programı

Diğer bir yaygın kullanılan ve özellikle deprem ve tünel analizlerinde tercih edilen program Flac Programıdır.

Flac 3D programı

Birçok farklı tipteki geoteknik problemin çözümünde temel olarak kullanılan bir diğer programda GEO5 dir. GEO5 programı özellikle istinad duvarlarının ön boyutunun belirlenmesinde yaygın olarak tercih edilmektedir.

GEO5 Programı

Geoteknik mühendisliğine ve inşaat mühendisliğine dair merak edilenleri içeren bu yazımı okuduğunuz için teşekkür ederim.

Sevgiyle kalın 🙂

2 Comments

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir