İnşaat Yapım Süreci | 1

İnşaat Yapım Süreci

Bir inşaatın yapım aşamaları tüm inşaat mühendisleri ve mimarlar tarafından bilinmesi gereken bir süreçtir. Bu düşünceden hareketle, bu yazı içeriğimde geotekniği de kapsayan fakat biraz daha genele hitap eden inşaat yapım sürecini ele alacağım. Şimdiden keyifli okumalar dilerim.

Hepimizin bildiği gibi doğru ve düzenli bir uygulama yapabilmek için öncesinde detaylı bir planlama ve araştırma yapmak, bunlar ile birlikte sürece de hâkim olmak gerekir. Uygulaması yapılacak olan bir yapı için inşaat yapım süreci; inşaata başlamadan önce yapılması gerekenler ve inşaat aşamasında yapılması gerekenler olmak üzere iki aşama da ele alınır. Biz bu iki süreci temel bir konut inşaatını göz önünde bulundurarak inceleyelim.

inşaat yapım süreci
Şekil 1. İnşaat yapım süreci

A) İnşaata başlamadan önce yapılması gerekenler

  • Alan belirlenmesi, imar durum belgesi öğrenilmesi ve lihkap dosyası açılması
  • Avan projelerin hazırlanması
  • Zemin etüdü yapılması
  • Mimari ve statik projelerin hazırlanması
  • Onay ve yapı ruhsatı alınması

B) İnşa aşamasında yapılması gerekenler

  • Hafriyat ve kazı yapılması
  • Projesine uygun dolgu yapılması, grobeton dökülmesi ve temel inşaası
  • Zemin kat planı ve devam eden kat planlarının uygulanması
  • Çatı plan projesinin uygulanması
  • Duvar örülmesi ve diğer ince işçilikler
  1. Alan belirlenmesi, imar durum belgesi öğrenilmesi ve lihkap dosyası açılması

Bir yapının inşa edilebilmesi için ilk olarak yapılması gereken yapılacak olan yapıya uygun bir alan belirlemektir. Bu alan (arsa, toprak) belirlendikten sonra, bu alanın imar durum bilgisi öğrenilmelidir. İmar çap belgesi, imar durum belgesi, çap raporu gibi birden farklı isimle anılan bu imar bilgisi; alanın kayıtlı olduğu bölge belediyesine başvuru yapılarak öğrenilebilir. İmar çap belgesi verilerini elde edebilmek için tapunuzda bulunan ada, parsel ve pafta bilgilerini belirtmeniz yeterli olacaktır.

Peki bu imar çap raporunda hangi bilgiler yer alıyor?

Bu sorunun cevabı için Şekil 2 de verilen örnek belgeyi inceleyecek olursak, ilk gözümüze çarpan durum arsanın sınırlarını belirten ve konumunu gösteren kısım olur. Bununla birlikte alt kısımda verilen tablo da TAKS, KAKS ve bina maksimum yüksekliği bilgileri yer almaktadır. Bu bilgilerin yer aldığı detaylı bir tablo örneği Şekil 3 de verilmiştir.

inşaat yapım süreci
Şekil 2. İmar çap raporu
Şekil 3. İmar durum belgesi detay

TAKS bir yapının maksimum taban alanı katsayısını, KAKS ise bir yapının toplam kat alanı katsayısını ifade etmektedir. Bir örnek ile bunu açıklamak gerekirse, 1000 m2 lik bir arsa alanımız olduğu varsayalım. Bu arsamızın TAKS değeri 0,35 ise biz bu alana maksimum (10000,35) 350 m2 taban alanına sahip bir yapı inşa edebiliriz. Aynı alan için imar çap raporunda belirtilen KAKS değeri 1,40 ise buradaki maksimum toplam kat alanı (10001,40) 1400 m2 olabilir. Bu durumda bize bu alanda taban alanı 350 m2 olan 4 katlı (1400/350) bir yapı inşa edebileceğimizi işaret eder.

Şekil 3 de verilen tabloyu incelediğimizde ele alınması gereken bir diğer kavram bina yüksekliğidir. Bina yüksekliği (Şekil 4) binanın kot aldığı noktadan saçak seviyesine kadar olan toplam mesafeyi ifade etmektedir.

inşaat yapım süreci
Şekil 4. Bina yüksekliği

İnşa yapılmadan önce ilk adımda alınması gereken bir diğer evrak da lihkap dosyasıdır. Lihkap lisanslı harita ve kadastro ofislerinden alınan dosyayı ifade eder. Bu dosya içerisinde onaylı aplikasyon krokisi yer almaktadır. Aplikasyon krokisi Şekil 4 de görüldüğü gibi parsel sınırları, uzunlukları, koordinat ve yükselti değerlerini içeren arazi hakkında ön bilgi veren bir belgedir.

2. Avan (Ön Taslak) Projenin Hazırlanması

Taslak mimari proje olarak da bilinen avan proje (Şekil 5), yapı sahibinin isteklerine göre hazırlanmış ön çalışmadır. Avan proje de inşa edilecek alan genel hatlarıyla kullanım amacına göre ayrılır. Ayrılan bu alanların kullanım amacı ve m2 özellikleri verilir.

inşaat yapım süreci
Şekil 5. Örnek bir avan proje

Mimari bir projede olduğu gibi aks, ölçülendirme gibi detaylar avan projede verilmez. Avan projenin çizilebilmesi için inşaat rölevesinin harita mühendisleri tarafından alınması gerekmektedir. İnşaat rölevesi, ruhsat alınmadan önce mimar projede altlık olarak kullanılacak parsel mesafesi ve yapılacak bina ebatlarını gösteren kroki olarak tanımlanmaktadır.

3. Zemin Etüdü Yapılması

İnşaat yapım sürecine bağlı olarak avan projenin hazırlanması ile paralel de başlayabilecek olan zemin etüdü çalışması alana dair zemin profilini çıkartmak amacıyla yapılmaktadır. Zemin profilinin yanında, alanda su var mı, var ise bu su yüksekliği ne kadar, alanda var olan zemin profiline göre gerekli arazi deneyleri gibi birçok farklı çalışmayı da içermektedir. Zemin etüdü nasıl yapılır, zemin etüd raporu nasıl yazılır, sondaj nedir gibi aklınıza gelen sorulara cevap bulmak için daha önceden ele almış olduğum bu yazıları inceleyebilirsiniz.

4. Mimari ve Statik Projelerin Hazırlanması

İnşaat yapımına geçmeden önce yapılması gereken bir diğer aşamada mimari ve statik projelerin (Şekil 6) hazırlanmasıdır. İlk olarak mimari proje hazırlanır ve nihai hale getirilir. Mimari projeyi takiben statik analiz yapılarak statik proje hazırlanır. Bu her iki projenin hazırlanması birlikte yürütülmesi gereken bir süreçtir. Bu projelere ek olarak mekanik, elektrik, doğalgaz projeleri de hazırlanmalıdır.

Şekil 6. İnşaat yapım süreci mimari ve statik proje

5. Onay ve Yapı Ruhsatı Alınması

Gerekli tüm hazırlıklar tamamlandıktan sonra inşaaya başlamadan önce yapılması gereken son adım yapı ruhsatı için başvurulmasıdır. Yapılacak olan bu başvuruda sözleşmeler, onaylı projeler, asıl evraklar ve harç dekontları olmalıdır (Şekil 7). Başvuru evraklarında sözleşme içeriğinde; yapı denetim, şantiye şefliği ve mal sahibi ile yapan kurum arasında imzalanan sözleşmeler bulunmalıdır. Mimari, statik, tesisat elektrik ve harita projeleri onaylı projelerin içeriğini oluştururken; tapu, iöar çağ belgesi, aplikasyon krokisi gibi evraklarda asıl evrak listesi içeriğini oluşturmaktadır.

Şekil 7. İnşaat yapım süreci yapı ruhsatı için gerekli belgeler

Yapı ruhsatı (Şekil 8) inşaa yapılmadan önce araziye, yapılan araştırmalara ve işi yapan kişilere dair özet bilgileri içeren tablo bir belgedir.

Şekil 8. İnşaat yapım süreci yapı ruhsatı örneği

6. Kazı Yapılması ve Hafriyat

İnşaat yapım sürecinin inşa aşamasında ele alınan ilk adım, arsanın yapı taban alanı ve çalışma payını içerek şekilde kazılmasıdır (Şekil 9). Kazı yapılacak alan sınırları ve kırmızı kot değeri kazıdan önce alana gelen harita teknikeri/mühendisi tarafından belirlenmelidir. Yapılacak olan inşaatın büyüklüğüne göre alanda oluşabilecek hafriyat da çözüme ulaştırılmalıdır. Eğer ki yapılan zemin etüdü sonrasında alanda iyileştirme yapılacak ise o da bu aşamada uygulanmalıdır. Zemin iyileştirme yöntemlerini ele aldığım yazıyı okuyarak isterseniz bu konuya dair detaylı bilgilere ulaşabilirsiniz.

Şekil 9. Kazı yapılması

7. Projesine Uygun Dolgu Yapılması, Grobeton Dökülmesi ve Temel İnşaası

Temel kazı yapılması ve hafriyat aşamasını takiben yapıulan ilk adım kazı alanını düzenleyerek projesine uygun blokaj veya dolgu yapılmasıdır. Bunun üzerine grobeton dökülerek tüm alan eş seviye ve düz bir hale getirilir. Bu aşamaları takiben alanda yapılması gereken su ve ısı yalıtımı aşamaları gerçekleştirilerek alana tekrar bir grobeton dökülür (Şekil 10).

Şekil 10. İnşaat yapım süreci grobeton dökülmesi

Tüm düzenleme aşamaları bittikten sonra temel donatıları yerleştirilerek temel kalıbı bağlanır ve temel betonu dökülür. Şekil 11 de sürekli bir temel projesi ve uygulanmasına dair örnek bir görsel gösterilmiştir.

Şekil 11. Sürekli temel projesi ve uygulanması

8. Zemin Kat Planı ve Devam Eden Kat Planlarının Uygulanması

İnşaat yapım sürecinde temel inşaatını takiben ilk olarak zemin kat projesine (Şekil 12) uygun olarak yapılır. Kolon kiriş ve döşeme donatılarını takiben kalıplar bağlanır ve beton dökümü ile süreç tamamlanır (Şekil 13). Bu süreç tüm kat planları için yapılır.

Şekil 12. Bina zemin kat planı ve ön görünüş
Şekil 13. Bina kesit görünüşü ve statik proje detayı

9. Çatı plan projesinin uygulanması

Tüm kat planları bittikten sonra çatı aşık ve göğüsleme elemanları ile kaba inşaatın büyük bir çoğunluğu tamamlanmış olur. Örnek bir çatı projesi mimari çizimine ait görsel Şekil 14 de verilmiştir.

Şekil 14. Örnek bir mimari çatı detayı

10. Duvar Örülmesi ve İnce İşçilikler

Kaba inşaat yapım aşaması olan duvar örülmesi ve bunu takiben sıva, diğer ince işçiliklerin yapılması (Şekil 15) ile inşaat aşaması son bulur. Biten tüm inşaat aşamalarından sonra yapı kullanım amacına göre iskan başvurusunda bulunulur.

Şekil 15. Duvar örülmesi ve kaba inşaat

İnşaat yapım sürecini özet hali ile ele aldığım yazımın sonuna gelmiş bulunmaktayız. Eklemek istediğiniz detaylar var ise yorumlar kısmında ulaşabilirsiniz.

Teşekkür ederim..

Sevgilerimle 🙂

One Comment

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.