Emeklilik | 5

Emeklilik

Bireysel emeklilik sisteminde 10 yıl boyunca sistemde kalıp, 56 yaşını doldurduğunuz taktirde, bireysel emeklilik sisteminden emekliliğe hak kazanmış olacaksınız. Bu süreç sonunda emeklilik hakkı kazandığınız andan itibaren emekli olmak zorunda değilsiniz. Örneğin çalışmaya devam ediyor ve ödeme yapmaya devam etmek istiyorsanız sistem esnekliği ile birikimlerinizi arttırabilirsiniz.

Emeklilik birikimi

Emeklilik Seçenekleri

BES üzerinden emekliliğe hak kazandığınızda ödemeleriniz için sistemin size sağladığı 3 ayrı seçenek bulunmaktadır. Bu seçenekler:

  • Emekliliğe kadar yatırım yapmış olduğunuz mevcut birikimlerinizin tamamını yada bir kısmını toplu olarak alabilirsiniz. Sistemden çıkış yapmak istediğiniz taktirde gerekli olan vergi kesintilerinin yapılması ile bu isteğinizi gerçekleştirebilirsiniz.
  • İsteğiniz taktirinde, BES alanında uzman şirketiniz tarafından, hazırlanacak olan geri ödeme planları ile aylık, 6 aylık veya yıllık dönemler şeklinde birikimlerinizi alabilirsiniz. Programlı geri ödeme seçeneği ile ödeme dönemi ve tutarınızı yılda en fazla iki kez olmak şartıyla değiştirebilir, fon dağılımı değiştirme (yılda 6 kez) ve aktarım haklarınızı (yılda 1 kez) kullanmaya devam edebilirsiniz.
  • Yıllık gelir sigortası yaptırarak BES şirketinizin size maaş bağlamasını talep edebilirsiniz. Talep ettiğiniz bu hak doğrultusunda birikimlerinizi aylık, 3 aylık, altı aylık veya yıllık ödemeler şeklinde alabilirsiniz.

Sistemden Çıkış Vergilendirmesi

BES üzerinden emekliliğe hak kazandığınızda, yapmış olduğunuz ödemenin içerdiği getiri oranı (fon kazancınız) üzerinden %5 oranında stopaj kesintisi yapılmaktadır. Bununla birlikte emeklilik hakkı kazanmadan sistemden ayrılırsanız getiri tutarı üzerinden yapılacak stopaj kesintisi 10 yıldan önce sistemden çıkış yaptığınız taktirde gelir vergisi kesintisi %15 olacaktır.

10 yıl süre ile sistemde kalıp, 56 yaşını doldurmadan sistemden çıkış yapmak istediğiniz taktirde gelir vergisi kesintisi %10 olacaktır.

Birden fazla sözleşmem var bu durumda neler önerirsiniz?

Emeklilik hakkının size tanınması için sadece bir tek şirkette bulunan tek bir adet emeklilik sözleşmesi yeterlidir. Bununa birlikte aynı anda birden fazla BES şirketinde birden fazla sözleşmeniz var ise en eski tarihli emeklilik sözleşmeniz baz alınarak emekli olduğunuz taktirde, diğer tüm sözleşmeler dende aynı anda emekli olma hakkına sahip olursunuz. Eğer emekli olmak istiyorsanız, dilerseniz yürürlükte olan size ait tüm sözleşmeleri de birleştirebilirsiniz. Yahut emekli olduğunuz sözleşmeniz ve buna ek birkaç sözleşmenizi birleştirebilir, diğer sözleşmeleri ödemeye devam edebilirsiniz.

Önceki yazılarım BES nedir ve Bireysel Emekliliğe Giriş yazılarımda uzunca üzerinde durduğumuz Devlet Katkısı hakkında konumuz ile ilgili kesintilere değinelim.

Devlet Katkısı

Devlet Katkısı: BES de bireysel emeklilik hesabı ile ödemiş olduğunuz katkı paylarının %25 ine karşılık gelen tutardır. Bu tutar vergi mükellefi olup olmamanıza bakılmaksızın sistemde bulunan hesabınıza ödenir.

Bir katılımcının bir takvim yılı içerisinde alabileceği devlet katkısı tutarı, ilgili yıla ilişkin brüt asgari ücret tutarının %25 ini geçemez. Bununla birlikte limit hesabı katılımcı bazında yapılmaktadır.

Not:İşveren grup emeklilik sözleşmelerinde sözleşmedeki katkı payı tutarına ek olarak devlet katkısı ödemesi yapılmamaktadır.

Otomatik Katılım Sistemi

Otomatik katılım sisteminde (OKS), ilk iki ay sistemde durduğunuz ve sistemden çıkış yapmadığınız taktirde bir kereye mahsus olmak üzere %25 hacimde 1.000 ₺ devlet katkısı olarak ödeme yapılmaktadır. Gerekli detaylara link üzerinden ulaşabilirsiniz.

10 Ocak 2013 tarihinden sonra sistemde geçirilmiş olan süreye göre Tablo 1 de verilen oranlarda devlet katkısına hak kazanmış olursunuz.

Devlet katkısı hak ediş oranı

1 Ocak 2013 tarihinden önce sisteme girmiş olan katılımcıların devlet katkısına hak kazanmaya esas süresinde dikkate alınmak üzere, 10 Ocak 2013 tarihi itibariyle sistemde bulundukları toplam süreye, bu tarihten itibaren 3 yıl sistemde kalmış olmaları koşuluyla belirli haklar tanınır. Bu haklar:

  • BES de 3 yıldan fazla, 6 yıldan aza bulunan katılımcılara 1 yıl
  • BES de 6 yıldan fazla, 10 yıldan az buluna katılımcılara 2 yıl
  • BES de 10 yıldan fazla bulunan katılımcılara 3 yıl süre eklemesi yapılmıştır.

Cayma Hakkı ve Yürürlüğe Girme

BES sözleşmeniz, emeklilik şirketi tarafından reddedilmediği sürece, varsa blokaj süresinin tamamlanmasına müteakip, sisteme katkı payı olarak yapılan ilk ödemenin şirket hesabına nakden intikal ettiği tarihte yürürlüğe girer.

Emeklilik şirketiniz, yaptırmış olduğunuz sözleşmeniz, yürürlük tarihinden itibaren 10 iş günü içerisinde tercihiniz doğrultusunda elektronik ortamda yahut, yazılı halde size gönderilmekle yükümlüdür.

Teklif formunuzu imzalamanızı veya teklif onaylamanızı takip eden 60 gün içerisinde cayma hakkınızı kullanabilirsiniz.

Cayma bildirinizin şirkete ulaştığı andan itibaren verilen ödeme talepleri iptal edilir ve yapmış olduğunuz tüm ödemeler, fon toplam gider kesintisi haricinde hiçbir kesinti yapılmadan, varsa yatırım getirileri ile birlikte 10 iş günü içerisinde tarafınıza iade edilir. Sözleşmeniz yürürlüğe girdikten sonra, getiri olması durumunda stopaja tabi olur.

Cayma hakkı süreniz dolmadan önce şirket tarafından, tarafınıza verilmiş olan teklif formu ve giriş bilgi formunuzu okuyarak, sözleşmeniz kapsamında yapılacak kesintileri inceleyebilirsiniz.

Plan ve Fon Değişikliği

Yılda 4 kez plan değişikliği ve 6 kez birikimlerinizin ve ödediğiniz katkı paylarının fonlar arasındaki dağılım oranlarına yahut tutarlarına ilişkin değişiklik hakkına sahipsiniz.

Ödemeye Ara Verme

İstediğiniz zaman bireysel emeklilik ödemelerinize ara verebilirsiniz. Vadesinde ödemediğiniz katkı payınızın ödeme gününü takip eden 3 ay içerisinde , BES hesabınıza herhangi bir ek ödeme yapmadığınız taktirde ilgili sözleşmenizde düzensiz olarak ödemeye ara vermiş olduğunuz kabul edilir. Bu durumda şirketinizin ek yönetim gider kesintisi yapabileceğini unutmayınız.

Birikimlerin Başka Bir Şirkete Aktarım

Mevcut şirketinizle imzalamış olduğunuz BES sözleşmenizi, yürürlük tarihinden itibaren en az 2 yıl şirketinizde kaldıktan sonra başka bir şirkete aktarabilir ve aktarmış olduğunuz bu sözleşmeyi 1 yıl dolduktan sonra farklı bir şirkete de aktarabilirsiniz.

Aktarımla kurulan yeni emeklilik sözleşmesi için giriş aidatı ödemezsiniz. Bununla birlikte aktarım yaptığınız emeklilik sözleşmenize ait giriş aidatı borcunuzun birikimlerinizden indirilip indirilmediğini kontrol ediniz. (belirli planlarda sözleşmenin kuruluş tarihinden itibaren ilk yıl boyunca giriş aidatı kesintisi yapılabilir.)

Haciz ve Rehinden Muafiyet

BES hesabınızdaki fon paylarınızdan sistemde bulunduğunuz ay sayısı ile bulunduğunuz aydaki brüt asgari ücret tutarının çarpımına karşılık gelen birikim tutarı haczedilemez, rehin edilemez ve iflas masasına dahil edilemez.

Örneğin; 01/01/2020 tarihinde sisteme dahil olup BES e aylık 1.000 ₺ ödeme yaptığınızı ve 02/07/2020 tarihinde tüm mal varlığınıza haciz geldiğini kabul ettiğimizde (asgari brüt ücret =2.943 ₺), 7*1.000=7.000 ₺, 2.943*7=20.601 ₺ ise 20.601 ₺ > 7.000 ₺ olduğundan dolayı sistemde bulunan 7.000 ₺ niz hacze konulmayacaktır.

BES üzerinden emekli olmanız durumunda yapılan yıllık gelir sigortası ödemelerinin haciz, rehin veya iflas tarihinde geçerli brüt asgari ücret tutarına kadar olan kısmı haczedilemez, rehin edilemez ve iflas masasına dahil edilemez.

Aynı şirkette veya farklı şirketlerde birden fazla hesabınız varsa, haczedilemeyecek tutar, tüm hesaplarınızda ki toplam tutar üzerinden yapılır. (Nafaka borçları hariçtir.) Varsa işveren grup emeklilik sözleşmenize bağlı olarak açılmış hesabınızdaki birikimler hak kazanma süresi sonuna kadar hesaplanmaya dahil edilemez.

Hesapların Birleştirilmesi

Hesap birleştirme işlemini sadece emeklilik hakkını kazandığınızda yapabilirsiniz ve bunun içinde ayrıca bir ücret kesintisi olmayacaktır.

Saygılarımla,

Hülya YAMAN | BES Uzmanı

No Comments

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir